De buffetkast is een meubel dat oorspronkelijk vooral werd gebruikt om servies, glaswerk, bestek en andere huishoudelijke voorwerpen op te bergen en tegelijkertijd zichtbaar te presenteren. In de loop van de negentiende en twintigste eeuw veranderde de buffetkast meerdere keren van vorm en functie. Van een statig meubel in de eetkamer van welgestelde huishoudens ontwikkelde zij zich tot een praktisch opbergmeubel dat ook in de keuken een belangrijke plaats kreeg.
Het woord buffet is afkomstig uit het Frans. Het verwees oorspronkelijk naar een tafel waarop voedsel en servies werden klaargezet. Vanuit deze manier van presenteren ontstonden verschillende typen opberg- en serveermeubelen. Het dressoir en de sidetable zijn voorbeelden van meubelen die dezelfde ontwikkeling van opbergen en presenteren combineerden.
De buffetkast ontwikkelde zich geleidelijk uit oudere vormen van opbergmeubelen. In de zeventiende en achttiende eeuw waren kisten, kasten en lage opbergmeubelen belangrijke onderdelen van het interieur. Naarmate er meer behoefte ontstond aan een meubel waarin servies niet alleen kon worden opgeborgen maar ook kon worden uitgestald, werden dergelijke meubelen steeds verder uitgebouwd.
Vooral in de negentiende eeuw kreeg de buffetkast de vorm die we tegenwoordig goed herkennen: een lage onderkast met deuren en laden, met daarop een minder diepe bovenkast. De bovenkast bood ruimte voor servies en glaswerk, terwijl het werkblad van de onderkast gebruikt kon worden voor het klaarzetten en serveren van gerechten.
In de negentiende eeuw werd de buffetkast een belangrijk meubel in de eetkamer. Bij welgestelde families had het meubel niet alleen een praktische functie. Een buffetkast was ook bedoeld om mooi servies, glaswerk en andere kostbare bezittingen te tonen.
In de periode van het Historisme en de Gründerzeit, grofweg vanaf 1870 tot begin 1900, werden in Duitsland veel rijk uitgewerkte buffetkasten gemaakt. De groeiende burgerij beschikte over steeds meer middelen om het interieur van de woning uitgebreid in te richten. Meubelen mochten daarbij niet alleen praktisch zijn, maar mochten ook laten zien dat een gezin een bepaalde welstand en maatschappelijke positie had bereikt.
Deze buffetkasten waren vaak zwaar en degelijk uitgevoerd. Massief eiken en notenhout werden veel gebruikt, terwijl in minder kostbare uitvoeringen ook grenen en andere naaldhoutsoorten werden toegepast. Kenmerkend waren onder meer gedraaide zuilen of balusters, bossing panelen in deuren, ornamenten en soms uitgebreid houtsnijwerk.
De buffetkast werd daarmee een opvallend meubelstuk in de eetkamer. Het servies stond niet langer verborgen in een kist of gesloten kast, maar kreeg juist een prominente plaats in het interieur.
Duitse en Oostenrijkse buffetkasten
De modellen waarop onze buffetkasten zijn geïnspireerd, sluiten vooral aan bij de traditionele Duitse en Oostenrijkse meubelbouw. Deze meubelen hebben een ander karakter dan de Franse meubelstijlen die vaak voorzien zijn van veel houtsnijwerk elementen.
Duitse en Oostenrijkse buffetkasten staan van oudsher bekend om hun degelijke constructie, praktische indeling en het gebruik van massief hout. De vormgeving verschilt sterk per periode en regio, maar een zekere robuustheid en functionaliteit zijn regelmatig terug te zien.
Bij veel modellen bestaat de kast uit twee duidelijk herkenbare delen. De onderkast is meestal dieper en voorzien van deuren en laden. Daarboven staat een minder diepe bovenkast, vaak met open vakken en glazen deuren. Hierdoor ontstaat een combinatie van praktische bergruimte en ruimte om servies te presenteren.
Juist deze combinatie van opbergen, werken en presenteren is een belangrijk kenmerk van de klassieke buffetkast.
Van eetkamer naar keuken
Aan het begin van de twintigste eeuw veranderde het gebruik van de buffetkast. De behoefte aan praktische bergruimte nam toe en het meubel werd steeds vaker onderdeel van het dagelijkse huishouden.
Naast rijk uitgewerkte buffetkasten verschenen eenvoudigere modellen van grenen en andere naaldhoutsoorten. Vooral in landelijke gebieden en bij huishoudens waar functionaliteit belangrijker was dan een rijke uitstraling, werden dergelijke kasten gebruikt voor het dagelijkse servies en keukengerei.
De indeling werd daardoor steeds praktischer. In de bovenkast kwamen bijvoorbeeld borden, kopjes, schalen en ander dagelijks servies te staan. Bestek kon in de laden worden opgeborgen, terwijl de onderste kast ruimte bood voor pannen, voorraadpotten, wekpotten en ander keukengerei.
Het werkblad tussen de onder- en bovenkast kreeg eveneens een belangrijke functie. Het kon worden gebruikt voor het voorbereiden van maaltijden, het neerzetten van servies of andere werkzaamheden in de keuken.
Vanaf de eerste helft van de twintigste eeuw werd de buffetkast daardoor steeds meer een multifunctioneel meubel. Sommige modellen kregen extra laden, kleine vakken en uittrekbare werkbladen. De traditionele tweedeling bleef echter herkenbaar.
Buffetkasten in verschillende stijlen
Hoewel de basisvorm van de buffetkast door de jaren heen redelijk herkenbaar is gebleven, zijn er grote verschillen in uitvoering. Er zijn eenvoudige landelijke modellen met weinig versiering, maar ook zeer rijk gedecoreerde kasten uit de Gründerzeit en het Historisme.
Later werden de vormen eenvoudiger. De nadruk kwam steeds meer te liggen op functionaliteit, overzichtelijke verhoudingen en een praktische indeling. Toch bleef de klassieke combinatie van een lage onderkast en een minder diepe bovenkast populair.
Dat maakt de buffetkast tot een bijzonder veelzijdig meubel. Dezelfde basisvorm kan zowel landelijk en traditioneel als eenvoudiger en tijdlozer worden uitgevoerd.
Buffetkasten van massief hout
Een traditionele buffetkast wordt vaak van massief hout gemaakt. Vooral grenen en andere naaldhoutsoorten hebben een belangrijke plaats in de geschiedenis van landelijke Duitse en Oostenrijkse meubelen.
Massief hout kan op verschillende manieren worden afgewerkt. Door het hout te beitsen, te schilderen of op een andere manier af te werken, kan een buffetkast een geheel andere uitstraling krijgen. Daardoor kan hetzelfde type meubel passen bij verschillende interieurs.
Ook de indeling kan worden aangepast. Een buffetkast hoeft bijvoorbeeld niet exact dezelfde verhouding tussen onder- en bovenkast te hebben als een historisch model. De breedte, hoogte, diepte, hoeveelheid deuren en laden en de uitvoering van de bovenkast kunnen worden afgestemd op de beschikbare ruimte en het gewenste gebruik. Tegenwoordig zie je de buffetkast steeds vaker terugkomen in de woonkamer waar het een echte eye-catcher is.
Buffetkast op maat
De traditionele buffetkast is daarmee veel meer dan alleen een ouderwetse servieskast. Het is een meubeltype dat zich gedurende honderden jaren heeft aangepast aan de manier waarop mensen wonen en hun huishouden organiseren.
Onze buffetkasten zijn vooral geïnspireerd op de Duitse en Oostenrijkse modellen, met hun kenmerkende combinatie van massief hout, degelijke constructie, praktische indeling en een landelijke uitstraling. Vanuit deze traditionele voorbeelden maken wij buffetkasten in verschillende uitvoeringen, stijlen en afmetingen.
De verschillende modellen en mogelijkheden voor een buffetkast op maat vindt je op onze categoriepagina buffetkasten.