Het computermeubel is een relatief jong meubel in vergelijking met bijvoorbeeld de boekenkast, commode of schrijftafel. Toch heeft ook het computermeubel in enkele decennia een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt. Die ontwikkeling is nauw verbonden met de manier waarop computers zich in het dagelijks leven hebben ontwikkeld.
Waar de eerste computers nog grote, opvallende apparaten waren waarvoor een speciale plaats in huis moest worden ingericht, zijn computers tegenwoordig grotendeels uit het zicht verdwenen. De smartphone en tablet hebben een groot deel van het dagelijkse computergebruik overgenomen. Toch heeft het computermeubel zijn plaats in het interieur niet helemaal verloren.
Toen de computer vanaf de jaren tachtig en negentig steeds meer zijn intrede deed in huishoudens, was dat een heel andere computer dan de apparaten die we tegenwoordig kennen. Een computer bestond uit verschillende onderdelen die samen behoorlijk veel ruimte innamen.
Vooral de beeldschermen waren groot en diep. De bekende beeldbuismonitor stond vaak tientallen centimeters diep op het bureau. Daarnaast was er een losse computerkast, een toetsenbord en een muis en kwamen daar vaak nog een printer, luidsprekers en andere randapparatuur bij.
Een computerplek werd daardoor al snel een behoorlijk groot geheel.
Dat leverde in het interieur een probleem op. Een computer was in die tijd in de eerste plaats een technisch apparaat en had niet bepaald de uitstraling die mooi aansloot bij een sfeervol ingerichte woonkamer. De oplossing werd gezocht in een meubel waarin de computer kon worden ondergebracht.
Het computermeubel kreeg daarmee in het begin een functie die sterk lijkt op die van het televisiemeubel uit dezelfde periode.
Ook de televisie was in die jaren een groot en opvallend apparaat. Een televisietoestel stond niet altijd mooi in verhouding tot de rest van het interieur en werd daarom vaak in een speciaal meubel geplaatst. Met deuren kon de televisie na gebruik zelfs helemaal aan het zicht worden onttrokken.
Bij de computer gebeurde iets vergelijkbaars.
Er ontstonden hoge computerkasten waarin de monitor, computer en randapparatuur achter deuren konden worden opgeborgen. Aan de buitenkant zag je een houten kast die paste bij de rest van het interieur. Pas wanneer de deuren werden geopend, kwam de computer tevoorschijn.
Het computermeubel was daarmee niet alleen een functioneel meubel, maar ook een manier om de techniek een plaats te geven in het interieur zonder dat deze voortdurend zichtbaar hoefde te zijn.
Naast de gesloten computerkast ontstonden ook computerbureaus. Het traditionele bureau vormde hiervoor eigenlijk een logisch uitgangspunt.
Een bureau bestond al eeuwen als werkplek voor het schrijven en bijhouden van administratie. Met de komst van de computer veranderde de manier waarop aan een bureau werd gewerkt. Het schrijfblad maakte plaats voor een werkblad waarop een beeldscherm moest kunnen staan.
Computerbureaus kregen vaak een uitschuifbaar blad voor het toetsenbord en speciale vakken voor de computerkast en printer. Laden boden ruimte voor papier, diskettes, cd-roms en andere benodigdheden die bij het computergebruik hoorden.
Het computerbureau was dus in feite een aanpassing van het traditionele bureau aan een nieuwe manier van werken.
De ontwikkeling van de computer had vervolgens grote gevolgen voor het meubel waarin hij werd geplaatst.
De dikke beeldbuismonitor maakte plaats voor het platte beeldscherm. Daarmee verdween een van de grootste obstakels voor het inpassen van een computer in het interieur. Een plat beeldscherm nam veel minder ruimte in en kon bovendien gewoon op een bureau of tafel worden geplaatst.
Ook de computers zelf werden steeds kleiner. Laptops maakten het mogelijk om zonder vaste computerplek te werken en randapparatuur werd steeds compacter.
Hierdoor veranderde ook de functie van het computermeubel. Het was steeds minder noodzakelijk om alle apparatuur letterlijk in een grote kast weg te bouwen.
Waarom computerkasten toch populair bleven
De komst van platte beeldschermen betekende niet dat computerkasten overbodig werden. De reden om een computer weg te werken veranderde echter.
Een computerkast hoefde niet langer uitsluitend een oplossing te zijn voor een grote monitor en een omvangrijke computer. Het werd steeds meer een meubel waarin een complete werkplek kon worden verborgen.
Achter gesloten deuren konden behalve de computer ook een printer, papier, administratie, kabels en allerlei kleine benodigdheden worden opgeborgen. Wanneer de deuren gesloten waren, bleef er een rustig meubel over dat nauwelijks nog iets van een werkplek liet zien.
Dat principe is nog steeds aantrekkelijk. Zeker wanneer een computerplek zich in een woonkamer of andere ruimte bevindt die niet uitsluitend als werkkamer wordt gebruikt.
Van vaste computerplek naar mobiele apparaten
De grootste verandering kwam echter niet door het platte beeldscherm, maar door de smartphone en tablet.
Voor veel dagelijkse handelingen is tegenwoordig helemaal geen desktopcomputer meer nodig. Even iets opzoeken op internet, een bericht versturen, foto’s bekijken, een bestelling plaatsen of internetbankieren kan eenvoudig met een smartphone.
Ook de tablet heeft een deel van het gebruik van de traditionele computer overgenomen. Daardoor is de computer steeds minder een apparaat geworden waarvoor ieder huishouden een vaste plek nodig heeft.
Dat heeft ook invloed gehad op de vraag naar computermeubelen. De vaste computerplek die vroeger bijna vanzelfsprekend was, is tegenwoordig voor veel mensen niet meer noodzakelijk.
Toch blijft de desktopcomputer bestaan
Toch betekent dit niet dat de desktopcomputer verdwenen is.
Voor werkzaamheden waarbij veel moet worden getypt, met grote bestanden wordt gewerkt of meerdere programma’s en vensters tegelijk nodig zijn, biedt een desktopcomputer nog steeds voordelen. Een groot beeldscherm, een goed toetsenbord en een vaste werkplek zijn voor langdurig computergebruik vaak prettiger dan een smartphone of tablet.
Vooral werkgerelateerd computergebruik vraagt daarom nog regelmatig om een echte werkplek.
Daarmee ontstaat een interessante tegenstelling. Voor het dagelijkse internetgebruik heeft de smartphone de computer grotendeels ingehaald, terwijl voor bepaalde werkzaamheden juist behoefte blijft bestaan aan een vaste computer en een comfortabele werkplek.
Het computermeubel als verborgen werkplek
Het moderne computermeubel heeft daardoor opnieuw een andere functie gekregen.
Waar het vroeger vooral nodig was om grote en opvallende apparatuur een plaats te geven, draait het tegenwoordig meer om het combineren van een werkplek en een opbergmeubel.
Een computerkast met deuren kan bijvoorbeeld een complete werkplek bevatten die na gebruik eenvoudig wordt afgesloten. Daarmee verdwijnen niet alleen de computer en het beeldscherm uit het zicht, maar ook de spullen die bij het werken horen.
Het meubel heeft dan overdag de functie van een werkplek en daarbuiten de uitstraling van een gewone kast.
Dat is eigenlijk een ontwikkeling die mooi aansluit bij de oorspronkelijke gedachte achter het computermeubel: de techniek een praktische plaats geven zonder dat deze het interieur hoeft te bepalen.
Van schrijftafel naar computerbureau
In die ontwikkeling is ook een duidelijke verbinding te zien met het veel oudere bureau.
Eeuwenlang was de schrijftafel de plaats waar men schreef, administratie bijhield en werkzaamheden uitvoerde. Met de komst van de computer veranderde de inhoud van het werk, maar niet de behoefte aan een vaste plaats om dat werk te doen.
De schrijftafel werd het bureau, het bureau werd het computerbureau en de computerkast maakte het mogelijk om die werkplek geheel of gedeeltelijk aan het zicht te onttrekken.
Tegenwoordig zien we eigenlijk weer een combinatie van deze functies. Een computerbureau kan opnieuw een gewoon bureau zijn waaraan gewerkt wordt, terwijl een computerkast een werkplek kan verbergen wanneer deze niet wordt gebruikt.
De geschiedenis van het computermeubel is daarmee vooral een geschiedenis van veranderend computergebruik. Het meubel veranderde steeds mee met de techniek: van een grote kast voor een dikke monitor en veel randapparatuur naar een bureau voor een platte computer en uiteindelijk naar een flexibele of verborgen werkplek.
Hoewel de smartphone en tablet ervoor hebben gezorgd dat de computer minder prominent aanwezig is in het dagelijks leven, blijft de behoefte aan een goede werkplek bestaan. Het computermeubel heeft daardoor misschien wel minder vaak de taak om een computer te verbergen, maar des te meer de functie gekregen om werken, opbergen en wonen met elkaar te combineren.
Bekijk onze collectie computermeubelen